Bir Kış Akşamı Kayseri’de Başlayan Her Şey
Kayseri’nin kışı insanın içine işler. Camdan baktığında sokak lambalarının ışığı bile sanki üşür gibi titrer. O akşam mutfakta tek başımaydım. Ev sessizdi, sadece buzdolabının arada bir çıkan o düşük uğultusu vardı. Annem birkaç günlüğüne köye gitmişti, ev bana kalmıştı ve garip bir şekilde bu özgürlük değil de sorumluluk hissi gibi çökmüştü üstüme.
Tezgahta bir tabak köfte vardı. Hazırlanmış köfte… Annemin öğleden sonra yoğurduğu, baharatladığı, şekil verdiği o köfteler. Elinin değdiği her şey gibi biraz fazla düzenli, biraz fazla “doğru” görünüyorlardı. Ama ben o akşam başka bir şey düşünüyordum: Hazırlanmış köfte buzlukta saklanabilir mi?
Bu soru basit bir mutfak sorusu gibi duruyordu ama içimde büyüyordu. Çünkü o köfteler sadece yemek değildi. Annemin emeğiydi, evin devam eden düzeniydi, benim de bir şekilde içine ait olduğum bir hayatın küçük parçasıydı.
Köfte, Buzluk ve İçimdeki Kararsızlık
Merhaba Lufi ziyaretçileri! Günümüzün konusu: “Hazırlanmış köfte buzlukta saklanabilir mi”. Hazırsanız başlayalım!
Buzluğun kapağını açtığımda yüzüme vuran soğuk hava, sanki karar vermemi istiyordu. O an gerçekten durdum. Elimde tabak, öylece kaldım.
Kendi kendime mırıldandım: “Hazırlanmış köfte buzlukta saklanabilir mi?” diye.
Sanki bu soru sadece köfteyle ilgili değilmiş gibi hissediyordum. Bir şeyi dondurmak, bir anı da dondurmak gibi geliyor insana. Eğer o köfteleri buzluğa koyarsam, annemin o öğleden sonraki hali de orada kalacakmış gibi… mutfakta gülümseyen, elleri unlu, bana “çok sıkma, köfteler sert olur” diyen hali.
Ama diğer yandan gerçeklik vardı. Yorgunluk vardı. Tek başıma kaldığım bu evde her şeyi aynı anda tüketemeyeceğimi biliyordum. O yüzden mantık, duygularımla kavga etmeye başladı.
Mutfakta Sessiz Bir Savaş
Tezgâhın üstünde duran köftelere bakarken içimde iki ses konuşuyordu.
Bir tarafım diyordu ki: “Koy buzluğa, hepsi ziyan olur yoksa.”
Diğer tarafım ise garip bir şekilde direniyordu: “Ya tadı bozulursa? Ya annem ‘ben öyle yapmadım’ derse?”
İşte o an anladım ki mesele gerçekten hazırlanmış köfte buzlukta saklanabilir mi sorusundan çok daha derindi. Bu, kontrol edemediğim şeyleri nasıl sakladığımla ilgiliydi.
Buzluğun kapağını açıp kapatmak bile o an bana büyük bir karar gibi geliyordu.
Sonra yaptım. Köfteleri küçük poşetlere ayırdım. Her birini koyarken sanki bir şeyi kayda geçiriyordum. Sanki geleceğe not düşüyordum: “Bunu unutma.”
Buzluğun kapağını kapattığımda içimde garip bir boşluk oluştu. Ne doğru ne yanlış… sadece eksik bir his.
Annemin Gidişi ve Evde Kalan Yankı
Ertesi gün ev daha da sessizdi. Dışarıda kar ince ince yağarken ben mutfakta dolaşıyordum. Buzluğa her baktığımda sanki içinde sadece köfte yokmuş gibi hissediyordum. İçinde biraz da o akşamki kararsızlığım vardı.
Annem aradı.
“Yemek yaptın mı?” dedi.
Bir an durdum. Cevap vermek kolaydı ama içimdeki his kolay değildi.
“Yaptım,” dedim. “Hatta köfteleri buzluğa koydum.”
Telefonun diğer ucunda kısa bir sessizlik oldu.
“İyi yapmışsın,” dedi. “Hazırlanmış köfte buzlukta saklanabilir mi diye düşünüyordun zaten hep.”
O cümle beni şaşırttı. Çünkü ben bunu yüksek sesle bile söylememiştim. Ama anneler bazen insanın söylemediğini de duyar.
O an içimde bir şey yumuşadı. Kararsızlığımın birazı eridi.
Buzlukta Donan Sadece Köfte Değildi
Günler geçti. Hayat kendi hızında akmaya devam etti. Ben okuldan döndüm, dışarı çıktım, arkadaşlarla buluştum. Ama her eve dönüşte buzluk aynı yerdeydi.
Ve her açtığımda aynı soru tekrar geliyordu: Hazırlanmış köfte buzlukta saklanabilir mi?
Artık bu soruya teknik bir cevap aramıyordum. Çünkü köfteler oradaydı ve değişmemişlerdi. Sanki zaman gerçekten durmuştu.
Ama içimde başka şeyler değişiyordu.
O köfteler bana şunu öğretiyordu: Bazı şeyler dondurulabilir, ama hisler tamamen donmaz. Bir şekilde sızar, çatlak bulur ve geri gelir.
Bir Akşam Yemeğinde Gelen Anlam
Bir hafta sonra arkadaşım geldi. “Bir şeyler yiyelim mi?” dedi.
Buzluğa baktım.
İçimde kısa bir tereddüt oldu ama bu kez farklıydı. Artık korku değil, kabul vardı.
Köfteleri çıkardım. Çözdürdüm. Tavaya koyduğumda çıkan ses bana annemi hatırlattı. O an mutfak bir anda ev gibi hissettirmeye başladı.
Arkadaşım “güzel kokuyor” dediğinde içimde garip bir gurur yükseldi.
Ve o an fark ettim: hazırlanmış köfte buzlukta saklanabilir mi sorusunun cevabı aslında çoktan verilmişti. Evet, saklanabiliyordu. Ama asıl mesele saklamak değil, sonra onu tekrar hayata döndürebilmekti.
Lezzet ve Hatıra Arasındaki İnce Çizgi
Köfteleri yerken sessiz kaldım. Çünkü ağzımdaki tat sadece et ve baharat değildi. İçinde bir ev vardı. Bir anne vardı. Bir kış akşamı vardı.
Ve benim içimde sakladığım her şey yavaş yavaş çözülüyordu.
Arkadaşım hiçbir şey anlamadı. Ama ben anladım.
Bazı yemekler sadece karın doyurmaz. Bazı yemekler insanın içini açar.
Buzluğun İçinde Saklanan Zaman
O günden sonra buzluğa bakışım değişti.
Artık sadece bir saklama alanı değildi. Bir tür zaman kapsülüydü. İçinde köfteler vardı ama aslında daha fazlası vardı: ertelenmiş akşamlar, ertelenmiş duygular, ertelenmiş konuşmalar.
Ve ben hâlâ kendime soruyordum: Hazırlanmış köfte buzlukta saklanabilir mi?
Cevap artık basit değildi.
Evet, saklanabiliyordu. Ama saklanan şey sadece köfte değildi. Benim hayatla nasıl başa çıktığımdı.
Donan Şeyler ve Çözülmeyi Bekleyenler
İnsan bazı şeyleri erteliyor. Bazı duyguları. Bazı konuşmaları. Buzluk tam da bunun gibi.
Köfteler orada bekliyor. Ama hayat beklemiyor.
Ve bu çelişki beni büyüttü.
Bir akşam yine mutfağa girdim. Buzluğa baktım ve kendi kendime fısıldadım:
“Bazı şeyler dondurulur ama tamamen kaybolmaz.”
Son Parça: İçimde Kalan Isı
Şimdi geriye dönüp baktığımda o günün aslında sıradan bir yemek hazırlığı olmadığını görüyorum.
O gün, küçük bir mutfakta, büyük bir şeyi öğrendim.
Hazırlanmış köfte buzlukta saklanabilir mi?
Evet, saklanabilir.
Ama insanın içinde kalan şeyler buzlukta bile donmuyor. Onlar hep bir şekilde ısınıyor, geri geliyor, hatırlatıyor.
Ve belki de hayat tam olarak bu: saklamak ve çözülmek arasında gidip gelmek.