Lufi ailesine merhaba! Bu içerikte “Küfür etmek kul hakkı mı” hakkında kapsamlı bir rehber hazırladık.
Küfür Etmek Kul Hakkı Mı? İçimde Kalan Bir Sözün Hikâyesi
Kayseri’de yaşadığım küçük bir evin, pencere kenarındaki eski masasında bu satırları yazıyorum. Dışarıda akşamın serinliği var. Erciyes’in eteklerine doğru uzanan gökyüzü yavaş yavaş kararıyor. Ben 25 yaşındayım ve yıllardır tuttuğum günlüklerimin arasında bugün yaşadığım bir olayı anlatmak istiyorum. Çünkü bazı anlar insanın içine öyle bir dokunuyor ki, üzerinden zaman geçse bile kalbinde aynı ağırlığı bırakıyor.
Ben duygularını kolay saklayabilen biri değilim. Mutluyken de belli ederim, kırıldığımda da. Bazen küçük bir söz günlerce aklımı kurcalar. Bugün de öyle oldu. Bir insanın ağzından çıkan tek bir kelimenin, hem söyleyeni hem de duyulan kişiyi nasıl etkileyebileceğini çok daha derinden düşündüm.
Uzun zamandır kendime şu soruyu soruyorum: Küfür etmek kul hakkı mı?
Bu sorunun cevabını sadece bir dini bilgi olarak değil, yaşadığım bir olayın içinden öğrendim. Çünkü bazen insan bazı şeyleri okuyarak değil, yaşayarak anlıyor.
Bir Akşamüstü Yaşanan Kırgınlık
Geçtiğimiz hafta Kayseri’de eski bir arkadaşımla buluştum. Çocukluğumuzdan beri tanıştığımız, birlikte çok anı biriktirdiğimiz biriydi. Aynı sokaklarda büyümüş, aynı hayalleri konuşmuş insanlardık. Onunla oturduğumuzda geçmişten bahsetmek bana her zaman iyi gelirdi.
O gün de başlangıçta her şey güzeldi. Bir kafede oturup çaylarımızı içerken eski günlerden konuştuk. Gülümsedik, kahkaha attık. İçimde uzun zamandır hissetmediğim bir huzur vardı.
Ama konuşma ilerledikçe konu bir tartışmaya döndü. İkimizin de farklı düşündüğü bir mesele vardı. Başta sakin konuşuyorduk. Fakat insan bazen kendini haklı gördüğünde karşısındakini dinlemeyi unutabiliyor.
Ben de o an sakinliğimi kaybettim.
Arkadaşımın söylediği bir cümle beni çok kırdı. İçimde bir öfke yükseldi. O an düşünmeden, kontrolsüz bir şekilde kötü bir söz söyledim. Ağzımdan çıkan kelime belki birkaç saniye sürdü ama arkadaşımın yüzündeki ifadeyi gördüğüm anda içimde büyük bir pişmanlık oluştu.
Onun sessizliği beni daha çok yaraladı.
Bazen insan karşısındakinin bağırmasına alışır ama sessiz kalması daha ağır gelir. O an içimde büyük bir boşluk hissettim. “Ben ne yaptım?” diye düşündüm.
Küçük Bir Sözün Büyük Yarası
O gece eve döndüğümde kendimi hiç iyi hissetmedim. Normalde günlük tuttuğum defterimi açtım. Sayfaya uzun süre baktım ama hiçbir şey yazamadım. Çünkü yazacağım cümlelerin bile beni rahatsız edeceğini hissediyordum.
Sonunda şunu yazdım:
“Bugün ağzımdan çıkan bir söz, kalbimde büyük bir ağırlığa dönüştü.”
Gerçekten de öyleydi. İnsan bazen söylediği şeyin etkisini hemen fark etmiyor. Öfke anında kelimeler çok hızlı çıkıyor ama o kelimelerin karşı tarafta bıraktığı iz bazen uzun süre silinmiyor.
O gece aklıma şu soru takıldı: Küfür etmek kul hakkı mı?
Çünkü kul hakkı denildiğinde çoğu insanın aklına maddi zararlar geliyor. Birinin parasını almak, hakkını yemek, emeğini çalmak gibi büyük yanlışlar düşünüyoruz. Fakat insanın kalbini kırmak, onurunu incitmek, onu değersiz hissettirmek de bir hak ihlali olabilir.
Bir insanın gönlüne dokunan her sözün bir karşılığı vardır.
Küfür Etmek Neden Kul Hakkına Girebilir?
İnsanların birbirleriyle konuşurken kullandığı kelimeler aslında karakterimizin bir yansımasıdır. Söylediğimiz her söz, karşımızdaki insanın dünyasına küçük bir iz bırakır.
Küfür etmek, özellikle bir kişiyi hedef alıyorsa, onun onurunu zedeleyebilir. Bir insanı aşağılamak, hakaret etmek veya küçük düşürmek karşı tarafın kalbinde bir kırgınlık oluşturabilir. Bu nedenle birçok din âlimi, insanlara yönelik kötü sözlerin kul hakkıyla bağlantılı olabileceğini ifade eder.
Çünkü ortada sadece bir kelime yoktur. Ortada incinen bir insan vardır.
Ben o gün bunu daha iyi anladım. Arkadaşım belki birkaç dakika sonra konuyu kapatabilirdi ama benim için asıl önemli olan onun yüzündeki hayal kırıklığıydı. Yıllardır tanıdığım bir insanın bana karşı sessizleşmesi içimi acıttı.
Kendime şunu sordum:
“Ben haklı olsam bile, bir insanın kalbini kırmaya hakkım var mı?”
Cevabı içimde çok netti.
Hayır.
Özür Dilemenin Zorluğu ve Güzelliği
Ertesi gün sabah erken kalktım. İçimde bir huzursuzluk vardı. Telefonumu elime aldım, ona mesaj yazmak istedim. Birkaç kez yazıp sildim.
Çünkü bazen özür dilemek kolay değildir. İnsan hatasını kabul ettiğinde kendini savunmasız hisseder. Gurur araya girer. “Ama o da böyle yaptı” demek daha kolay gelir.
Fakat içimde başka bir ses vardı.
O ses bana şunu söylüyordu:
“Önemli olan kimin haklı olduğu değil, kimin kırıldığıdır.”
Sonunda onu aradım. Sesini duyduğum anda bile heyecanlandım. Kalbim hızlı atıyordu. Ona yaptığımın yanlış olduğunu, öfkeyle söylediğim sözlerden dolayı gerçekten pişman olduğumu söyledim.
Konuşmanın sonunda uzun bir sessizlik oldu.
Sonra bana, “Sözün beni kırdı ama özür dilemen değerliydi” dedi.
O an içimde büyük bir rahatlama hissettim. Günlerdir taşıdığım yük biraz hafifledi.
Kayseri Sokaklarında Düşündüğüm Bir Gerçek
O günden sonra yürürken daha fazla düşünmeye başladım. Kayseri’nin kalabalık caddelerinde insanları izledim. Herkesin içinde görünmeyen bir hikâye olduğunu fark ettim.
Yanımdan geçen yaşlı bir adamın hangi dertlerle uğraştığını bilmiyorum.
Markette çalışan genç bir insanın içinde nasıl bir yorgunluk olduğunu bilmiyorum.
Arkadaşımın benim söylediğim sözleri içinde nasıl hissettiğini de o gün daha iyi anladım.
Hepimiz birbirimize karşı biraz daha dikkatli olsak belki birçok kırgınlık hiç yaşanmayacak.
Çünkü bazen bir insana verebileceğimiz en büyük iyilik, ona güzel bir söz söylemektir.
Aynı şekilde verebileceğimiz en büyük zarar da dilimizden çıkan kötü bir kelime olabilir.
Öfke Anında Dilimizi Kontrol Etmek
Ben hâlâ bazen sinirleniyorum. Sonuçta insanım. Her zaman sakin kalmak kolay değil. Fakat artık öfkelendiğim anlarda birkaç saniye durmaya çalışıyorum.
Çünkü öğrendim ki bazı kelimeler geri alınamıyor.
Söyledikten sonra “Ben öyle demek istemedim” demek bazen yeterli olmuyor. Karşıdaki insan o kelimeyi duyuyor, hissediyor ve hafızasına kaydediyor.
Bu yüzden özellikle sevdiklerimize karşı daha dikkatli olmamız gerekiyor.
Yabancı bir insanın söylediği söz bazen unutulabilir ama değer verdiğimiz birinin söylediği kırıcı bir söz kalpte daha derin iz bırakabilir.
Benim yaşadığım olay da bunun bir örneğiydi.
Bir anlık öfke, yılların dostluğuna gölge düşürebilirdi.
Kalp Kırmamak Bir Sorumluluktur
Küfür etmek kul hakkı mı sorusunun cevabını artık sadece bir bilgi olarak görmüyorum. Benim için bu soru, yaşadığım bir pişmanlığın ve öğrendiğim bir dersin adı oldu.
İnsan bazen farkında olmadan başkasının kalbine dokunabilir. Fakat önemli olan hatayı fark ettiğinde ne yaptığıdır.
Özür dilemek, pişman olmak ve aynı hatayı tekrar etmemek insanın kendini geliştirmesinin bir yoludur.
Ben o gün arkadaşımı kırdım. Bu gerçeği değiştiremiyorum. Fakat o olay bana çok önemli bir şey öğretti:
Dil, insanın en güçlü araçlarından biridir.
Bir kelimeyle birinin gününü güzelleştirebiliriz.
Bir kelimeyle de birinin kalbinde yara açabiliriz.
Bu yüzden konuşmadan önce düşünmek, özellikle öfkeliyken susabilmek büyük bir erdemdir.
Günlüğümde Kalan Son Cümle
Bugün yine günlüğümün başına oturdum. Yaşadığım olayı yazarken hâlâ o günkü duyguları hissediyorum. Utanç, pişmanlık, üzüntü ve sonunda gelen huzur…
Bazen hayat bize küçük görünen olaylarla büyük dersler verir.
Benim dersim şuydu:
Bir insanın kalbini kırmak kolaydır ama o kırgınlığı düzeltmek zaman alabilir.
Küfür etmek sadece ağızdan çıkan birkaç harf değildir. Eğer bir insanı incitiyorsa, onun gururunu kırıyorsa, kalbine dokunuyorsa bunun manevi bir sorumluluğu vardır.
Bu yüzden bundan sonra kelimelerime daha fazla dikkat edeceğim.
Çünkü insanın gerçek gücü, istediği sözü söyleyebilmesinde değil; söyleyebileceği halde kırıcı olmamayı seçebilmesindedir.
Ve bazen en güzel söz, hiç söylenmeyen kötü sözdür.